Parijs (stad)

Parijs is een stad voor lezers. De stad ademt literatuur, vele wereldberoemde schrijvers hebben er gewoond en gewerkt, ontelbaar vaak is ze beschreven in hun boeken. Wie behalve van lezen ook nog van wandelen houdt, kan er zijn hart ophalen.

Het Parijs van Modiano

In 2014 kreeg Patrick Modiano de Nobelprijs voor literatuur. De schrijver werd in 1945 geboren in de voorstad Boulogne Billancourt en woonde lange tijd aan de Quai de Conti met uitzicht op de ‘Rive droite’, de rechteroever van de Seine. Nog steeds is hij woonachtig in de stad. Dat kan ook haast niet anders: Modiano en Parijs vormen een onverbreekbare eenheid. Wie Modiano leest, wandelt vanzelf door Parijs. De straten, lanen en parken zijn verstild, dromerig vaak, en vol ruisende bomen. Ook lezers die de stad maar matig kennen, wanen zich al lezend daar. Voor Modiano is de stad een oord vol persoonlijke en historische herinneringen, waarbij de bezetting door de Duitsers en de jaren daarna een grote rol spelen. Zelfs als het verhaal zich in eerste instantie elders afspeelt, dan zal in tweede instantie de herinnering van de hoofdpersoon hem altijd weer terugvoeren naar Parijs.

Parijs aan de hand van Adriaan van Dis

Adriaan van Dis woonde ruim zeven jaar in Parijs. Hij huurde er een chambre de bonne, waar een deel van zijn boeken stond en van waaruit hij door de stad wandelde – week in week uit. Onopvallend verkende hij wijken waar gewoonlijk geen toeristen komen.
In zijn beleving is Parijs een altijd veranderende stad: gekleurd, verscheurd en vol verborgen geschiedenissen. Hij gaat mee uit boksen met de zoon van zijn werkster uit Sri Lanka, bezoekt het variété met een verlepte danseres, dwaalt met oude getuigen langs beladen adressen en kijkt achter de luiken waar de illegalen werken. Het nieuwe Europa voltrekt zich voor zijn ogen.
Van Dis wandelde om het avontuur en deed daarvan verslag in dagboek en verhalen. In Stadsliefde (2011) bracht hij het beste bijeen. Het leuke is dat deze uitgave een register bevat om met de schrijver mee te kunnen wandelen en fietsen.
Foto: Avenue Junot.

Parijs als lesbisch toevluchtsoord

Parijs was een vrije stad, waar veel mogelijk was. Zo heeft de Amerikaanse schrijfster Gertrude Stein een groot deel van haar leven in Parijs gewoond. Van haar is de uitspraak: "America is my country, but Paris is my hometown."
Kristin Steele neemt u mee op een tocht door Parijs, als de stad waar voor en na WO II een levendige, lesbisch-artistieke, inmiddels legendarische atmosfeer heerste. Download haar route hier.
Foto rechts: de route van Kristin Steele voert o.a. langs Moulin Rouge, waar in 1907 twee dames elkaar in een show kusten, dit veroorzaakte enorme ophef.

Ontdekkingen in Île de France

Heel wat lezers genieten van de beschrijvingen van het burgerlijke Parijs van Balzac, het volkse Parijs van Zola, het mondaine Parijs van Proust of de meer sombere kant van de hoofdstad zoals in de detectiveromans van Simenon of Léo Malet. Dus waarom niet eens een kijkje genomen in de woningen van deze schrijvers, voorzover bewaard en tot museum omgevormd?
Het Maison de Victor Hugo op de Place des Vosges, bijvoorbeeld. Daar woonde de befaamde schrijver van o.a. Les Misérables en De klokkenluider van de Notre Dame 16 jaar lang. Victor Hugo (1802-1885) was zeer invloedrijk, en eeuwig in discussie met de heersende macht, zelfs zozeer dat hij naar Engeland moest uitwijken om niet in de gevangenis te belanden.
In de Rue Raynouard kunt u een bezoek brengen aan het Maison de Balzac (ook Engelstalig), ooit domicilie van de even beroemde Honoré de Balzac (1799-1850), schrijver van La Comédie Humaine.

Als u meer houdt van de buitenlucht kunt u eens een kijkje nemen op de locaties van Het parfum, de spannende roman van Patrick Süskind, ook verfilmd als Perfume: the story of a murderer. Met de routebeschrijving van Routeyou in de hand kan dat geen problem zijn.

Jean de la Fontaine

De la Fontaine, auteur van de wereldberoemde fabels, heeft in zijn leven heel wat jaren doorgebracht in Parijs, o.a. bij de monniken van het Oratorium van het Louvre aan de Rue-Saint-Honoré, het gebouw staat er nog altijd (foto links). Ook de tuinen van het Palais du Luxembourg heeft hij regelmatig bezocht, vaak in gezelschap van Racine en Molière. Na dood van de hertogin van Orleans vindt hij onderdak bij de bankiersdochter Madame de Sablière aan de rue Neuve-des-Petit-Champs.
De grafsteen van Jean de la Fontaine bevindt zich tegenwoordig op de begraafplaats Père Lachaise in Parijs, maar dat is niet de plek waar hij begraven werd. Dat gebeurde op de Begraafplaats van de Onschuldigen, die in 1786 gesloten werd. Die lag in het eerste arrondissement, daar waar nu de Place des Innocents is.

Cimetière du Père-Lachaise

Niet alleen de grootste begraafplaats van Parijs, ook een van de beroemdste begraafplaatsen ter wereld. 47 hectare groot, gelegen op en rondom de heuvel Champs-l'-Evêque in het 20ste arrondissement.
Enkele van de literaire beroemdheden die er begraven liggen, vaak in prachtige graven: Abélard met zijn geliefde Heloïse, Honoré de Balzac, Philippe Hériat, Jim Morrison (was niet alleen zanger maar ook dichter), Gertrude Stein, en Oscar Wilde.
Voor een compleet overzicht van beroemde personen: Cimetière du Père-Lachaise op Wikipedia.
Hedy Honigmann maakte een prachtige film over dit kerkhof, getiteld Forever (2006).
Foto rechts: hoofdingang.

Paris Walks

Paris Walks - een zusterorganisatie van London Walks - heeft zeer originele wandelingen door Parijs uitgezet. Dagelijks starten op verschillende tijdstippen meerdere wandelingen op vaste plekken in de stad, u hoeft zich niet aan te melden, alleen maar te zorgen dat u op tijd bij de aangewezen startplek klaarstaat. Voor een paar euro wordt u twee of drie uur vermaakt door professionele begeleiders, die allemaal Engels spreken en hun eigen specialiteit hebben. Enkele voorbeelden:
- Hemingway's Paris (Latin Quarter, foto links): start elke vrijdag van maart tot november om 10:30 uur bij metrostation Cardinal Lemoine (lijn 10). Niet alleen Hemingway kwam graag in het Quartier Latin, U ziet ook waar James Joyce de laatste hand legde aan Ulysses, waar George Orwell woonde, en Balzac en Hemingway werkten.
- The Marais Circuit 1: start elke zaterdag om 10:30 uur bij metrostation St. Paul (lijn 1). De wijk die Victor Hugo inspireerde tot Les misérables.

Writers in Paris Walking Tours

Liefhebbers kunnen ook onder begeleiding van David Burke, sinds 30 jaar woonachtig in Parijs en auteur van Writers in Paris-Literary Lives in the City of Light een literaire wandeling maken. De keus is enorm, zoals te ontdekken valt in zijn blogspot Writers in Paris Walking Tours.

Henri Miller

“Met zijn debuutroman 'Kreeftskeerkring' was de Amerikaanse schrijver Henry Miller in één klap wereldberoemd. Inspiratie voor het boek deed hij op in Parijs, waar hij tussen 1931 en 1939 woonde. Ondanks geldgebrek genoot hij er hoerenlopend, zuipend en schrijvend van het leven.” Zo introduceert David Bronkhorst in de website De Literaire Toerist zijn animerende verslag van zijn wandelingen door het Parijs van Henry Miller.

Parijs retour

In deze literaire reisgids zoekt Bart Van Loo naar sporen van de allergrootsten. Victor Hugo, Alexandre Dumas père, George Sand, Honoré de Balzac, Emile Zola, Alphonse Daudet, Guy de Maupassant en Gustave Flaubert brachten hem in de meest diverse uithoeken van Frankrijk.
Uiteraard begint en eindigt alles in Parijs, de enige echte literaire hoofdstad van de negentiende eeuw.
Parijs retour is een boek om te lezen én om te gebruiken. Het boek bevat een schat aan informatie en unieke tips aan de hand waarvan u Frankrijk op een alternatieve wijze kunt doorkruisen. Met Parijs retour wordt lezen weer een echt avontuur.
Foto rechts: Shakespeare and Company, ook in Parijs, aan de Rue de la Bûcherie.

Langs literaire locaties in Parijs

Deze recent verschenen wandelgids van K. van Rijswijk richt zich op Parijs als literair decor. Zij voert de lezer langs locaties die een rol vervullen in romans en verhalen die zich in de Franse hoofdstad afspelen. De vier wandelingen in deze gids bestrijken elk een min of meer afgebakend gebied van Parijs: de Marais, Saint-Germain-des-Prés, het Quartier Latin en Montparnasse. De beschrijving van deze vier wandelingen wordt afgesloten met een bijlage met bio- en bibliografische informatie over de ruim 60 schrijvers die in deze gids aan bod komen.

Nog wat uitstapjes

Ook zonder dit boek kan men kiezen voor een dagje de stad uit. Op 15 tot 30 km van Parijs zijn musea te vinden in woningen van voormalige grote schrijvers, ook met het openbaar vervoer meestal binnen een uur te bereiken. Wat suggesties: Le Port-Marly (Alexandre Dumas), Médan (Emile Zola), Bougival (Ivan Toergenjev), Châtenay-Malabry (François-René de Chateaubriand), Montmorency (Jean-Jacques Rousseau), en iets verder (50 km ten zuid-oosten van Parijs): Saint-Arnoult-en-Yvelines (Louis Aragon).

In Parijs

Op Literatuurplein vindt u nog veel meer boeken die zich afspelen in Parijs.

Laatst gewijzigd: 5-11-2018